Sr.
Nắng Hạ, OP
Tục ngữ Việt Nam ta có
câu: "Không thầy đố mày làm
nên." Điều này cho ta thấy người
hướng dẫn đóng một vai trò
quan trọng và hầu như không thể
thiếu được trong quá trình phát
triển của đời sống con người.
Khi mới chào đời ta có ba mẹ
hướng dẫn, lớn lên đến
trường học có thầy cô hướng
dẫn, khi trưởng thành bước vào
đời sống gia đình, tu trì hay
nếp sống khác ta cũng có người
cùng đồng hành và cùng hướng
dẫn nhau. Khi chúng ta đi đến một
nơi mới lạ, nếu có người
chỉ đường cẩn thận ta sẽ
bớt lúng túng, ngập ngừng, ta có
thể tin tưởng và mạnh dạn đi
tới nơi một cách an toàn và nhanh
chóng.
Đời sống Kitô hữu
cũng là một hành trình bước
theo chân Chúa Kitô về Nhà Cha mà
ta chưa bao giờ có kinh nghiệm ở đó,
và là một hành trình thi hành thánh
ý Chúa trong cuộc sống. Đây là
một hành trình không phải dễ
dàng thực hiện. Chính vì vậy
mà đời sống tâm linh của chúng
ta cũng cần thiết có một người
hướng dẫn hay còn gọi là linh
hướng để giúp cho hành trình
theo Chúa của chúng ta nhẹ nhàng, vui
tươi, phấn khởi, vững vàng và
hăng say hơn. Linh hướng là một
điều cần thiết cho đời sống
tâm linh của một Kitô hữu. Nhưng
để biết, hiểu, chọn và đến
với linh hướng cách nào để
nhận được ý Chúa quả là
một vấn đề. Trong bài này, xin
được trình bày sơ lược
về nguồn gốc lịch sử, phương
cách lựa chọn và lợi ích của
sự linh hướng trong đời sống
tâm linh.
Trước hết ta hãy cùng
nhau tìm hiểu ý nghĩa và mục đích
của linh hướng. Theo Shalem:
'Linh hướng là mối liên hệ giữa
hai cá nhân với nhau, trong đó vị
linh hướng la øngười hướng
dẫn người kia xét lại cuộc sống
của họ dưới ánh sáng ơn
gọi của mình để họ trở
nên người trung thành và vâng lời
bằng tận đáy con tim của mình.
Người linh hướng là một dụng
cụ dùng để mở rộng khả
năng nhận thức rõ ràng tiếng
nói bên trong của Chúa Thánh Thần
và phát triển lòng can đảm, đức
tin, cùng sự tự nguyện vâng theo tiếng
nói của Chúa một cách thật tự
do.'1
Thiên Chúa đã dùng
con người để thúc giục và
hướng dẫn con người tìm ra đường
lối của Chúa. Linh hướng đã
có từ thời xa xưa trong Giáo Hội.
Ta thấy Heli là một vị linh hướng
cho Samuel nhận ra được tiếng Chúa
muốn nói chuyện với Samuel (Is 3:1- 14)
Đến thời Chúa Giêsu, ta thấy
ngài cũng là một vị linh hướng
thật tài giỏi cho riêng biệt từng
người, điển hình như Nicôđêmô
vào ban đêm (Jn 3: 1- 21), Nathanael (Jn 1: 47-
49), người thanh niên giầu có (Mt 19:
16- 22), người phụ nữ thành Samari
(Jn 4:7- 30)2 Rải rác nhiều chỗ trong Tin
Mừng, ta thấy Chúa Giêsu là linh hướng
cho các môn đệ. Thời Giáo Hội
tiên khởi ta cũng thấy các tông
đồ là linh hướng, rồi đến
thế kỷ thứ bốn có các thánh
tu rừng, đến khoảng thế kỷ
thứ sáu linh hướng được
bành tướng thêm ở các đan
viên.3
Thế kỷ 21 này linh hướng
không chỉ đơn thuần hướng
dẫn đời sống tâm linh cho những
người sống cách biệt với xã
hội, nhưng nối liền đời sống
tâm linh với những thực tại của
thế giới với trách nhiệm của
một công dân như bình an, công
bằng trong gia đình, và công sở.
Vậy, linh hướng cần thiết cho mọi
Kitô hữu chứ không chỉ dành riêng
cho giới tu sĩ.
Thứ đến, chúng ta nên
chọn một vị linh hướng như thế
nào cho đúng với tinh thần của
một Kitô hữu? Theo sự hướng
dẫn của Cha Jordan Aumann,O.P trong sách Đời
Sống Tâm Linh:
Một vi linh hướng cần
có những phẩm tính chuyên môn.
Thứ nhất, vị linh hướng là người
có kiến thức: ngoài việc nắm
vững kiến thức nền tảng về
thần học tâm linh, cần thông thạo
về tâm lý, cần hiểu biết ít
nhất những nguyên tắc căn bản
về tâm bệnh học. Thứ hai vị
linh hướng phải là người khôn
ngoan, gồm có ba yếu tố căn bản:
khôn ngoan trong phán đoán, rõ ràng
khi cho lời khuyên và kiên quyết trong
việc đòi hỏi sự vâng phục.
Thứ ba, vị linh hướng là người
có kinh nghiệm. Đây là phẩm giá
quí nhất của người linh hướng.
Ngay cả khi vị linh hướng kém hoàn
chỉnh về kiến thức và chậm
chí chưa khôn ngoan đủ. Kinh nghiệm
có thể bù đắp những thiếu
xót này. Nhưng kinh nghiệm không cần
thiết là của riêng ngài, nhưng
ngài cũng có thể có kinh nghiệm
nhờ việc quan sát và sự chỉ
dẫn của người khác.
Vị linh hướng cũng
cần có những phẩm tính luân lý
như: lòng đạo đức, lòng nhiệt
thành đối với việc thánh hóa
các linh hồn, lòng khiêm tốn và
lòng vô vị lợi.
Vị linh hướng không
chỉ cần có những phẩm tính luân
lý không. nhưng ngài cần phải
có những bổn phận nữa: biết
rõ linh hồn mình hướng dẫn, cho
lời chỉ giáo, khuyến khích linh hồn,
giám sát đời sống thiêng liêng
của họ, sửa chữa lỗi lầm của
họ, hướng dẫn theo các giai đoạn
tiến triển và giữ bí mật.4
Chọn linh hướng là
chọn một người đại diện
Chúa để hướng dẫn mình trên
hành trình về nước trời. Đây
là một việc hết sức quan trọng.
Do đó, ta không nên chọn linh hướng
theo cảm hứng, sở thích hay một cách
vội vã, thiếu thận trọng. Chọn
linh hướng được coi như một
trong những quyết định quan trọng
của cuộc sống. Vậy, trước khi
làm việc này chúng ta cần xin Chúa
ban ân sủng và ơn khôn ngoan. "Xin
Chúa hướng dẫn cho việc tìm kiếm
này của con và xin Chúa mở mắt
con, để con nhìn thấy những khả
năng saün có Chúa dành cho con".5
Sau đó, chọn vị nào trong số
những linh mục hay người nào mình
biết có khả năng, khôn ngoan, và
kinh nghiệm sống trong việc linh hướng
tốt.6 Kinh Thánh cũng dậy chúng ta:
biết người khôn ngoan con hãy tìm
đến mà bàn hỏi (Cf. Hc 14b). Sau đây
là một vài điểm cần chú
ý khi chọn linh hướng:
1. Chọn linh hướng không phải là
chọn cha mẹ tinh thần
2. Linh hướng cần thiết, nhưng không
bắt buộc phải có. Vì thế, nếu
một người khao khát sự thánh
thiện cảm thấy cần một linh hướng,
nhưng không tìm được, hay không
có điều kiện, thì chính Chúa
Thánh Thần sẽ là người lo liệu
cho.
3. Tất cả các Cha và tu sĩ có
thể là cố vấn (adviser). Nhưng không
phải tất cả mọi ngưởi đều
có thể làm linh hướng.
4. Vị cố vấn không phải là linh
hướng, vì cố vấn thiếu sự
hướng dẫn và khuyên bảo về
luân lý và những giáo huấn của
Giáo Hội. Nên cố vấn khó có
thể giải quyết được những
khúc mắc của tâm linh.
5. Có phải bên Mỹ này bày vẽ
thêm chuyện linh hướng không? Thưa
không, cuộc sống ở Mỹ quá tự
do, xô bồ vật chất, quá đầy
đủ tiện nghi, nền luân lý bế
tắc. Nên ta khó mà phân biệt được
đâu là tiếng của Thiên Chúa.
Linh hướng mang lại nhiều
lợi ích cho đời sống tâm linh
của mọi Kitô hữu. Nếu phải
kể hết ra thì thật nhiều. Ở
đây, xin được nêu lên ba điểm
đáng chú ý.
Thứ nhất, linh hướng
giúp người thụ hướng nhận
ra ơn gọi của mình và đáp
trả qua đời sống gia đình, tu
trì, độc thân v.v...). Giúp họ
saün sàng nghe tiếng Chúa với thái
độ như Môisen (Ex 3:4), Samuel (1Sm 3:10),
Isaiah (Is 6:9), Đức Mẹ(Lk 1:38). "Lạy
Chúa, con đây, con là tôi tớ đang
lắng nghe tiếng Chúa."7 Linh hướng
cũng giúp thụ hướng sống xứng
đáng là con của Ngài (Eph 4:1).8 Linh
hướng còn giúp thụ hướng
tìm hiểu, lựa chọn. Linh hướng
sẽ dậy bảo, cho ý kiến, bổ
sung những gì thiếu xót và giúp
vượt qua những khúc mắc9 ... trong
bước đầu hầu giúp người
thụ hướng sống sung mãn hơn với
ơn gọi mà Chúa muốn họ sống.
Thứ hai, linh hướng giúp
thụ hướng nhận ra chính con người
thật của họ, nhận ra những giá
trị trong đời sống, nhận ra sự
thật và sống theo sự thật, nhận
ra thần lành và thần dữ, biết
sống hòa hợp giữa thân xác -
lý trí và tinh thần - với Thiên
Chúa và tha nhân, biết áp dụng
những nguyên tắc tốt lành để
thăng tiến tinh thần sống.10 Họ khám
phá ra thế giới con người của
chính mình, biết những chỗ yếu
để làm cho nó mạnh hơn, 'biết
dùng những quà tặng và tài năng
Chúa ban để phục vụ tha nhân
,11 làm cho chúng được phát triển
một cách sung mãn. Một người
biết mình sẽ sống rất lạc quan
yêu đời và hạnh phúc trong tất
cả mọi việc họ làm và họ
cũng là người luôn mang lại niềm
vui và hạnh phúc cho mọi người
họ gặp gỡ. Linh hướng cũng giúp
cho con người, tâm thần và đời
sống thiêng liêng của ta được
phát triển theo đúng môi trường.
Chính vì vậy trong thời gian bị thay
đổi văn hóa (cultural shift), đòi
hỏi sự cần thiết của linh hướng.12
Thứ ba, linh hướng giúp
người thụ hướng đi sâu vào
đời sống cầu nguyện, nói cách
khác là sống mật thiết với Thiên
Chúa. Nếu là một Kitô hữu, hơn
ai hết, chúng ta hiểu rằng cầu nguyện
là hơi thở, là sức sống không
thể thiếu trong đời sống tâm
linh. Có thể nói rằng linh hướng
là một quá trình cầu nguyện.
Vì trước khi đi linh hướng thì
vị linh hướng đã phải cầu
nguyện để người thụ hướng
tìm ý Chúa trong cuộc gặp gỡ.
Còn phần của người thụ hướng
cũng phải cầu nguyện đắc lực
hơn trước khi bước vào linh hướng,
để có thể nhận ra được
ý Chúa và can đảm thi hành. Buổi
gặp gỡ linh hướng được
diễn ra như một buổi cầu nguyện
đàm đạo tay ba Chúa Thánh Thần,
người linh hướng, và người
thụ hướng. "Họ cùng nhau chăm
chú tìm sự hướng dẫn của
ChúaThánh Thần là người hướng
dẫn chủ yếu."13 Người thụ
hướng tiếp tục cầu nguyện và
tìm ý Chúa sau lần bàn hỏi này.
Khóa họp khoáng đại của bộ
tu sĩ năm 1980 đã nâng cao tầm
quan trọng và lợi ích của linh hướng
trong cầu nguyện, "Linh hướng... khôi
phục lại vai trò chân thực của
tiến trình phát triển thiêng liêng
và chiêm niệm nơi các tâm hồn."14
Chúng ta nên có một
vị linh hướng, vì linh hướng
đúng nghĩa sẽ mang lại lợi ích
chứ không làm hại ta. Nếu ta không
có được linh hướng thì ít
nhất là cũng có được người
cố vấn khôn ngoan (Advisor: không buộc
phải nói mọi sự, chỉ nói những
gì họ muốn bàn hỏi. Điều
nghịch lý của linh hướng là:
'linh hướng để dẫn tới không
còn linh hướng nữa. Người linh
hướng phải nhỏ lại để
Đức Kitô được lớn lên
(Jn 3: 30).'15 Chúng ta không chỉ cần có
linh hướng thôi, nhưng đời sống
của của mọi Kitô hữu, sau khi lãnh
nhận bí tích rửa tội, mỗi chúng
ta còn được mời gọi sống
làm chứng cho Chúa và dẫn dắt
người khác đến với Chúa.
Nên mỗi người chúng ta cần phải
thao luyện cho mình có được những
đức tính của người linh hướng.
Đặc biệt là những người
sống đời sống tu trì, chúng ta
không những được mời gọi
làm chứng nhân mà còn để
dẫn dắt người khác đến
với Chúa.
1. An Online Version of The
Shalem Pamphlet on Spiritual Direc tion, Spiritual Direction (http://www.
Shalem.org/sd.html) p. 1
2. Downey Michael, "The New Dictionary of Catholic Spirituality."
(Minnesota: The Liturgical Press, 1993), p.912
3. Downey Michael, p. 912
4. Jordan Aumann, O.P., Đời Sống Tâm Linh
(Việt Nam: Nhóm người chuyển dịch,
1993) p. 303- 317
5. Shalem On Line, p.2
6. Jordan Aumann, O.P.,P. 323
7. Michael Glazier, The Way of Spiritual Direction (Minnesota:
The Liturgical Press, 1985) p. 210
8. Michael Glazier, p.15 - 16
9. Rushman, Spiritual Direction, (http://www. rushman. org/higher/spirdir.html)
p. 3
10. Lm gioan Khả Trần, Sống Đời Sống
Kitô Hữu (Houston: Người Tín Hữu,1999)
p. 195- 196
11. Rushman, p. 3
12. Theo Chúa Kitô: Chièu kích chiêm
niệm trong đời tu, p. 376: c.4
13. Shalem, p.1
14. Theo Chúa Kitô: Chièu kích chiêm
niệm trong đời tu, p. 379- 380: c.11
15. Michael Grazier, p.. 215