Chúa Thánh Thần: Sức Sống tươi trẻ của Giáo Hội

Sr. Christine Hoàng, OP

"Xem quả biết cây," câu ngạn ngữ này nói lên phần nào đặc điểm của Giáo Hội Công Giáo. Qua gương sáng của các vị chủ chăn nhân lành, đặc chưng trong thời đại có Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, và nơi đoàn chiên ngoan đạo trên khắp hoàn cầu, người ta có thể nhìn ra nét thánh thiện, duy nhất và hoàn vũ của Giáo Hội. Sự kiện Đức Giáo Hoàng, một cụ già đau yếu, lãnh đạo một đoàn tín hữu đa dạng, đa ngôn... cách sáng suốt. Một vị lãnh đạo tài đức lại hạ mình nhận và xin lỗi những khiếm khuyết trong quá khứ của Giáo Hội để sự hiệp nhất và tình bác ái huynh đệ được thể hiện, cho thấy phải có một bàn tay, một sức mạnh vô hình nào đó hoạt động phía sau. Bàn tay và sức mạnh này chính là Chúa Thánh Linh.

Nhìn vào lịch sử Giáo Hội, ta thấy bao nhiêu là vị đại thánh; thánh đến độ nhìn vào cuộc đời và sự nghiệp các ngài ta phải thốt lên: "Ôi, các ngài đầy tràn Thần Linh Thiên Chúa!"

Điều này cũng dễ hiểu vì các ngài thuộc về "Dân Thánh Chúa" (a Holy Nation), một Dân Thánh đã được tái sinh từ dòng máu tuôn tràn nơi cạnh sườn Chúa Kitô và đã được duy trì, củng cố bằng sức sống Chúa Thánh Linh.

"Chính Thần Khí mới làm cho sống..." Đức Giêsu đề cập đến việc phát triển và sức sống của Nước Trời như sau: "Về Nước Thiên Chúa, thì thế này: như người kia gieo giống xuống đất, thì dù người ấy ngủ hay thức, ban đêm hay ban ngày, hạt giống cứ nảy mầm, lên đõn, mà người ấy không biết" (Mc 4:26-27). Điều này cho thấy trong đời sống Kitô Hữu, chúng ta là những viên đá sống động của tòa nhà Giáo Hội, Chúa Thánh Thần luôn làm việc và làm việc cách "đắc lực - hai mươi bốn trên hai mươi bốn"!
Nói đến đây, ta đã tỏ Giáo Hội từ đâu mà có và được lan rộng, củng cố bằng cách nào. Sau đây xin nêu lên một số câu hỏi để cùng nhau chiêm ngắm nguồn sống và nét tươi trẻ của Giáo Hội: Giáo Hội là gì? Giáo Hội ngày nay khác với Giáo Hội thời xưa như thế nào? Chúa Thánh Thần đóng vai trò gì trong đời sống Giáo Hội?

Trước tiên, Giáo Hội là Nhiệm Thể Chúa Kitô. "Thực vậy, Người tạo lập cách mầu nhiệm các em Người, tụ họp từ muôn nước thành thân thể Người, bằng cách thông truyền Thánh Thần cho họ. Trong thân thể ấy, sự sống Chúa Kitô tràn lan trên các tín hữu (Mầu nhiệm Giáo Hội, ch I c 7). Theo Thánh Tôma, "xét về thể chế của Giáo Hội được thiết lập qua đức tin và xét về bí tích của đức tin, thì các thánh tông đồ và các đấng kế vị là đại diện của Thiên Chúa. Thế nên, họ sẽ đi ngược lại điều luật của Chúa nếu thành lập một giáo hội nào khác, hoặc truyền lại một niềm tin hay các phép bí tích ngoài những gì đã định. Nói cách khác, Giáo Hội đã được xác định rằng đã được xây dựng trên các "bí tích tuôn từ cạch sườn Chúa Kitô bị treo trên Thập Tự" (Thánh Tôma, Summa Theo. III, q 64 a 2 ad 3).
Giáo Hội trước và nay vẫn là một. Ngay từ đầu, Giáo Hội đã mang trong mình những đặc tính thánh thiện, duy nhất, công giáo và tông truyền. Giáo Hội thánh thiện và duy nhất vì do Chúa Giêsu thiết lập với chủ đích quy tụ mọi người về một đoàn chiên. Đặc tính công giáo và tông truyền được thể hiện qua việc Chúa Giêsu truyền cho các môn đệ ra đi rao giảng Nước Trời cho muôn dân. Với riêng Phêrô, vị tông đồ trưởng, Chúa Giêsu phán: "ngươi là Đá, và trên Đá ấy, Ta sẽ xây Hội thánh của Ta, và quyền lực Âm phủ sẽ không thắng nổi" (Mt 16:18). Với tất cả tông đồ khác Chúa truyền: "Mọi quyền năng trên trời dưới đất được ban cho Ta. Vậy các ngươi hãy đi thâu nạp môn đồ khắp muôn dân, thanh tẩy chúng nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy cho chúng giữ hết mọi điều Ta đã truyền cho các ngươi. Và này Ta sẽ ở với các ngươi mọi ngày cho đến tận thế" (Mt 28:18-20).

Về vai trò của Chúa Thánh Thần trong Giáo Hội thì Thánh Công Đồng Vatican II viết:

"Khi công trình Chúa Cha trao phó cho Chúa Con thực hiện trên trần gian đã hoàn tất, Chúa Thánh Thần được sai đến trong ngày lễ Ngũ Tuần để thánh hóa Giáo Hội mãi mãi và như thế những ai tin sẽ được tới cùng Chúa Cha qua Chúa Kitô trong Giáo Hội duy nhất. Chính Ngài là Thánh Thần ban sự sống, là mạch nước vọt lên sự sống vĩnh cửu, nhờ Ngài, Chúa Cha hồi sinh những kẻ đã chết vì tội lỗi, đợi đến khi phục sinh thân xác hay chết của họ trong Chúa Kitô. Chúa Thánh Thần ngự trong Giáo Hội và trong tâm hồn các tính hữu như ngự giữa đền thờ Ngài thông đạt cho Giáo Hội toàn thể chân lý. Ngài thống nhất Giáo Hội nơi việc kết hiệp và phục vụ. Ngài xây dựng và dẫn dắt Giáo Hội bằng nhiều ân huệ khác nhau theo phẩm trật và đoàn sủng, trang bị Giáo Hội bằng hoa quả của Ngài. Nhờ sức mạnh Phúc Âm, Ngài làm tươi trẻ, không ngừng canh tân và dẫn đưa Giáo Hội để kết hợp hoàn toàn với Phu Quân mình. Thật vậy, Chúa Thánh Thần và Hiền Thê nói cùng Chúa Giêsu rằng: "xin hãy đến" (x. Kh 22:17)" (Mầu Nhiệm Giáo Hội, ch I c 4).
Ở đây, Công Đồng lại cho ta một hình ảnh đẹp và tươi trẻ về Giáo Hội, đó là "Hiền Thê Chúa Kitô." Hình ảnh này liên kết chặt chẽ với hình ảnh Đức Maria.

Tương tự như Đức Trinh Nữ Maria, ngay từ đầu, Giáo Hội đã được Chúa Thánh Thần bao phủ và trao ban thiên chức làm mẹ những ai đã được máu Chúa Kitô cứu chuộc. Với vai trò là mẹ các tín hữu, Giáo Hội cưu mang trong mình đầy đủ ý nghĩa và tính chất phong phú của một hiền mẫu. Qua kho tàng Kinh Thánh và 7 phép bí tích, Giáo Hội thông truyền sự sống mới, nuôi dưỡng, đỡ nâng và dìu đưa con mình đạt đến cùng đích viên mãn, nên con người thành toàn trong Đức Kitô. Giáo Hội vui mừng mỗi khi đón nhận một người con tái sinh qua bí tích Thanh Tẩy; Mẹ hân hoan khi nhìn con được nuôi dưỡng bằng hịt máu Con Chiên chí thánh và lớn lên mãi trong ơn Chúa Thánh Linh. Mỗi khi con ngỗ nghịch, bất tuân, vấp ngã hay đau bệnh, Mẹ ân cần răn dạy, thứ tha và xoa dịu cơn đau. Đến lúc con trưởng thành, dấn bước vào đời sống hôn nhân gia đình hay trên con đường tu trì thánh hiến, mẹ cảm động giơ tay chúc phúc và thông truyền cho con những phương thế thăng tiến đời sống hằng ngày. Khi con đã đi trọn hành trình dương thế, mẹ âu yếm ban của ăn đàng và tha thiết trao phó con cho lòng lân tuất Cha trên trời.

"Người của Thiên Chúa, Người của Giáo Hội"

Sau danh xưng "Người của Thiên Chúa," thiết tưởng không gì vinh hạnh hơn là được gọi "Người của Giáo Hội." Thánh Đa Minh, trong một tiểu sử ghi chép về cuộc đời và sự nghiệp, đã được tôn vinh với hai tước hiệu trên. Lần đầu tiên đọc về tiểu sử thánh nhân cách đây đã mười mấy năm, tôi "bắt" gặp và đã chân quý hai danh xưng trọng vọng này và quyết tâm: "tôi cũng muốn được vậy!"
Nhưng làm thế nào để xứng với danh xưng "Người của Thiên Chúa, Người của Giáo Hội"?

"Người của Thiên Chúa" là hoàn toàn thuộc về Ngài và luôn tìm thể hiện thánh ý Ngài. "Thầy là cây nho, các con là cành; cành nào liên kết với Thầy sẽ trổ sinh hoa trái." Câu này nói lên sự kết hợp mật thiết của Đức Kitô và người Kitô Hữu. Thiết nghĩ còn sự thông chia, liên kết nào chặt chẽ và keo sơn hơn là cùng thông chia một dòng máu, một hơi thở? Sao có thể gọi là Kitô Hữu nếu không thông phần vào Nhiệm Thể Chúa Kitô và sống trong Thần Khí Thánh của Ngài? Chúng ta có thể đóng nhiều vai trò, làm nhiều công việc, nhưng trong tất cả nếu chúng ta không sinh hoa kết quả qua việc giới thiệu Đức Kitô cho người đồng loại, và người đồng loại với Đức Kitô, chúng ta vẫn chưa mặc lấy tâm tình Chúa Kitô, chưa để Thần Khí Ngài chiếm hữu và tuôn tràn nơi tâm trí chúng ta.
"Người của Giáo Hội" là người biết yêu thương, gắn bó với Giáo Hội; biết vui với niềm vui của Giáo Hội; biết đồng cảm trước những thống khổ của con cái Giáo Hội; nhất là biết bênh đỡ Giáo Hội trong những lúc gian nan khốn khó. Đức Ông Josemaría Escrivá, trong quyển In Love with the Church đã quả quyết rằng, không có người con hiếu thảo nào yêu mẹ lại quay ra phỉ báng và ruồng bỏ mẹ khi nhìn thấy một vài khiếm khuyết nơi mẹ. Cũng theo Đức Ông, Giáo Hội Mẹ rất thánh thiện bởi đã được sinh ra trong tình trạng tinh tuyền và sẽ giữ mãi nét tinh trong cho đến ngàn đời. Đức Ông viết: "Nếu có lúc chúng ta không thể nhìn ra gương mặt tươi xinh mỹ miều của Mẹ, chúng ta hãy rửa sạch mắt chúng ta; khi nhận rằng những giáo huấn của Mẹ chói tai, tiên vàn hãy moi sạch những ráy vàng đóng cộm trong tai..." (In Love with the Church, trang 9).

Ngày xưa đứng trước vẻ đẹp huyền nhiệm và cao sang của Thiên Chúa, Thánh Augustine đã thốt lên: "Ôi con yêu Chúa quá muộn màng, lạy Chúa, Chúa là vẻ đẹp của ngàn xưa, là vẻ đẹp mỗi ngày mỗi mới!" (Late have I loved you, O Beauty ever ancient, ever new!) Ngày nay chúng ta cũng có thể mượn lời thánh nhân để miêu tả vẻ đẹp của Mẹ Hội Thánh và sự yêu mến muộn màng của ta đối với người mẹ thánh đức bao dung này. Đức Chúa Cha và Chúa Con trao ban Thánh Thần Tình Yêu Ngài cho Mẹ Hội Thánh. Là con cái trong cung lòng Hội Thánh Tình Yêu, chúng ta cũng hãy nài xin Chúa Thánh Linh ban cho những hoa quả "là: bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hòa, tiết độ" để chúng ta có thể đạt đến mức thành toàn nơi Nhiệm Thể Chúa Kitô. "Nếu chúng ta sống nhờ Thần Khí, thì cũng hãy nhờ Thần Khí mà tiến bước" (Gal 5:22- 24).